آزمون دانشنامه تخصصی و فوق‌تخصصی به‌عنوان عالی‌ترین سطح ارزشیابی دانش و توانمندی‌های علمی پزشکان متخصص و فوق‌تخصص، از اهمیت و حساسیت ویژه‌ای در نظام آموزش پزشکی کشور برخوردار است. در دوره اخیر، دانشگاه علوم پزشکی ایران با پذیرش مسئولیت برگزاری این آزمون، مجموعه‌ای از اقدامات اجرایی، فنی، پشتیبانی و حفاظتی را برای برگزاری هرچه مطلوب‌تر آن به کار گرفته است.

در همین راستا، دکتر جعفرنژاد، معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران، در گفت‌وگویی به تشریح روند برگزاری آزمون، تعداد ممتحنین، زیرساخت‌های فراهم‌شده، سازوکارهای حفظ امنیت آزمون و مهم‌ترین چالش‌های اجرایی این دوره پرداخت.

خبرنگار: جناب آقای دکتر جعفرنژاد، با تشکر از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید. در ابتدا درباره روند کلی برگزاری آزمون دانشنامه تخصصی و فوق‌تخصصی در دانشگاه علوم پزشکی ایران و تعداد ممتحنین این دوره توضیح بفرمایید.

دکتر جعفرنژاد:عرض سلام و ادب دارم. آزمون دانشنامه تخصصی و فوق‌تخصصی، عالی‌ترین سطح ارزشیابی در نظام آموزش پزشکی کشور محسوب می‌شود و طبیعتاً برگزاری آن از حساسیت و اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛ چراکه دانش و توانمندی افرادی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد که در بالاترین سطوح تخصصی نظام سلامت کشور قرار دارند.

در دوره اخیر، مسئولیت برگزاری این آزمون از سوی معاونت آموزشی وزارت بهداشت به دانشگاه علوم پزشکی ایران واگذار شد. با توجه به فرصت زمانی محدود، برنامه‌ریزی و آماده‌سازی برای برگزاری آزمون در یک بازه زمانی حدود سه تا چهار هفته‌ای انجام شد.

در فاز نخست، مربوط به آزمون فوق‌تخصصی، حدود ۲۸۰ داوطلب از ۲۶ گروه مختلف در آزمون شرکت کردند. در فاز دوم نیز که مربوط به آزمون تخصصی است، آزمون در دو گروه در حال برگزاری است که در مجموع شامل حدود ۱۴ رشته در گروه نخست و ۱۳ رشته در گروه دوم می‌شود. مجموع ممتحنین بخش تخصصی نیز حدود ۵۷۰ نفر است.

خبرنگار: دانشگاه علوم پزشکی ایران برای میزبانی از این تعداد داوطلب چه زیرساخت‌ها و امکاناتی فراهم کرده است؟

دکتر جعفرنژاد:دانشگاه علوم پزشکی ایران همواره در حوزه آموزش و ارزشیابی از ظرفیت و زیرساخت‌های مناسبی برخوردار بوده است. با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از داوطلبان از دانشگاه‌ها و شهرهای مختلف کشور در این آزمون حضور دارند، یکی از موضوعات مهم، فراهم کردن شرایط مناسب برای اسکان و رفاه ممتحنین بود.

در همین راستا، هماهنگی‌های لازم برای اسکان ممتنحنین انجام شد و تلاش کردیم محیطی آرام و مناسب برای آنان فراهم شود تا دغدغه‌های جانبی به حداقل برسد و داوطلبین بتوانند با آرامش در آزمون حضور پیدا کنند.

این اقدامات با حمایت مشاور اجرایی معاونت آموزشی وزارت بهداشت و همکاری مجموعه‌های مختلف دانشگاه، از جمله تیم‌های اجرایی و پشتیبانی، انجام شد.

خبرنگار: امنیت آزمون یکی از مهم‌ترین موضوعات در چنین آزمون‌هایی است. چه اقداماتی برای حفظ امنیت سؤالات و جلوگیری از هرگونه تخلف در نظر گرفته شده است؟

دکتر جعفرنژاد:طبیعتاً امنیت آزمون دانشنامه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و از نخستین روزی که مسئولیت برگزاری آزمون به دانشگاه واگذار شد، این موضوع در اولویت قرار گرفت.

برای مدیریت فرآیند اجرایی، چهار حوزه اصلی شامل حوزه فناوری اطلاعات، حوزه حراست، حوزه آزمون و آموزش و حوزه پشتیبانی تشکیل شد و هر یک از این بخش‌ها وظایف مشخصی را بر عهده گرفتند.

در فرآیند دریافت و حفاظت از سؤالات نیز ضوابط و ملاحظات امنیتی با جدیت رعایت شد. سؤالات پس از دریافت، تحت فرآیندهای مشخص و کنترل‌شده در اختیار بخش‌های مسئول حفاظت آزمون قرار گرفت تا از هرگونه دسترسی غیرمجاز یا انتشار اطلاعات جلوگیری شود.

همچنین هماهنگی میان مجموعه‌های حراست و فناوری اطلاعات دانشگاه و بخش‌های مرتبط در وزارت بهداشت، نقش مهمی در تأمین امنیت آزمون داشته است.

خبرنگار: در خصوص کیفیت علمی آزمون و طراحی سؤالات، چه فرآیندی طی می‌شود تا استانداردهای لازم رعایت شود؟

دکتر جعفرنژاد:آزمون دانشنامه، عالی‌ترین سطح ارزشیابی علمی در حوزه پزشکی است و بنابراین کیفیت و استاندارد علمی سؤالات اهمیت ویژه‌ای دارد.

فرآیند طراحی و تأمین سؤالات با مشارکت گروه‌های تخصصی و اعضای هیئت‌علمی و بردهای تخصصی انجام می‌شود و تلاش بر این است که سؤالات از نظر علمی، محتوایی و سطح دشواری، متناسب با اهداف آزمون و استانداردهای مورد انتظار باشند.

از سوی دیگر، فرآیند دریافت، انتقال و حفاظت از سؤالات نیز با دقت و ملاحظات امنیتی انجام می‌شود تا مجموعه این اقدامات در نهایت به برگزاری آزمونی منجر شود که بتواند توانمندی واقعی داوطلبان را به شکل مناسبی ارزیابی کند.

خبرنگار: با توجه به اینکه مسئولیت برگزاری آزمون در فرصت زمانی نسبتاً کوتاهی به دانشگاه واگذار شد، مهم‌ترین چالش پیش روی شما چه بود؟

دکتر جعفرنژاد:مهم‌ترین چالش، بدون تردید محدودیت زمانی بود. مدیریت و آماده‌سازی چنین آزمونی در یک بازه حدود سه هفته‌ای، نیازمند هماهنگی گسترده و کار فشرده میان مجموعه‌های مختلف است.

با این حال، خوشبختانه همکاری بسیار خوبی میان بخش‌های مختلف دانشگاه علوم پزشکی ایران و همکاران معاونت آموزشی وزارت بهداشت، به‌ویژه در حوزه‌های سنجش، حراست و فناوری اطلاعات، شکل گرفت.

همین روحیه همکاری و هماهنگی موجب شد بتوانیم در مدت زمان محدود، زیرساخت‌ها و الزامات لازم را فراهم کنیم و آزمون را در شرایط مناسب برگزار کنیم.

اکنون نیز با ورود به مرحله آزمون‌های تخصصی، فرآیند برگزاری با برنامه‌ریزی انجام‌شده و در فضایی آرام و علمی در حال انجام است.

خبرنگار: در پایان، چه پیامی برای داوطلبان و همکاران اجرایی این آزمون دارید؟

دکتر جعفرنژاد:در ابتدا برای همه داوطلبان عزیز آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم این دوره از آزمون دانشنامه نیز با بهترین کیفیت و در فضایی آرام و شایسته به پایان برسد.

لازم می‌دانم از تمامی همکاران و مجموعه‌هایی که در برگزاری این آزمون نقش داشته‌اند، به‌ویژه همکاران حوزه‌های حراست، آزمون و آموزش، فناوری اطلاعات و پشتیبانی و همچنین همکاران معاونت آموزشی وزارت بهداشت، صمیمانه قدردانی کنم.

برگزاری موفق چنین آزمونی حاصل یک کار جمعی و هماهنگ است و امیدواریم تجربه این دوره بتواند در مسیر ارتقای کیفیت آموزش، ارزشیابی و نظام سلامت کشور مورد استفاده قرار گیرد.